Niedawno filmik przedstawiający chomika udającego martwego stał się hitem serwisu Weibo, uzyskując ponad 100 000 wyświetleń. W tym tygodniu gwałtownie wzrosła popularność wyszukiwanych haseł, takich jak „chomik udający martwego”, a internauci nazwali tego mistrza oszustwa „chomikiem godnym Oscara”.
Nagranie pokazuje uroczego małego chomika, który udaje, że został zastrzelony przez swojego właściciela, upada i udaje martwego. Jego umiejętności aktorskie spotkały się z powszechnym uznaniem, a internauci nazwali go „aktorem nagrodzonym Oscarem”. Występ chomika sprawił, że wielu ludzi zachwyciło się inteligencją gryzoni, a jego uroczo niezdarne zachowanie naturalnie oczarowało widzów... Ale jak ten chomik stał się aktorem nagrodzonym Oscarem?
Powód pierwszy, dla którego chomiki udające martwe stają się „aktorami godnymi Oscara”: teoria warunkowania klasycznego Pawłowa
Uroczy mały chomik wpatruje się w symulowaną „lufę pistoletu” swojego właściciela. Po usłyszeniu „huku” faktycznie upada do tyłu, opiera się o ścianę, zamyka mocno oczy i udaje martwego. Rany, samo wyobrażenie sobie tej sceny jest absolutnie urocze; jakże urocze! Hmm? Chomiki są tak sprytne, że ich aktorstwo mogłoby zdobyć Oscara.Prawdę mówiąc, chomiki nie zajmują szczególnie wysokiego miejsca w skali inteligencji zwierząt. Jak więc udaje im się osiągnąć tak zadziwiające umiejętności aktorskie? Odpowiedź może kryć się w teorii warunkowania klasycznego Pawłowa. Pawłow przeprowadził słynny eksperyment: za każdym razem przed nakarmieniem psów dzwonił dzwonkiem. Po pewnym czasie zauważył, że gdy dzwonek dzwonił – nawet bez obecności jedzenia – psy nadal śliniły się.Innymi słowy, po usłyszeniu dzwonka pies wydzielał ślinę niezależnie od obecności jedzenia. Zwykle psy wydzielają ślinę tylko wtedy, gdy pojawia się jedzenie, ale teraz sam dzwonek wywoływał tę reakcję. Dzięki wielokrotnemu łączeniu dzwonka z jedzeniem pies nauczył się, że dzwonek sygnalizuje zbliżające się pożywienie, co wywoływało wydzielanie śliny.Ten podstawowy mechanizm uczenia się, w którym jeden bodziec szybko poprzedza drugi – lub, zgodnie z definicją, jeden bodziec lub zdarzenie sygnalizuje zbliżające się nadejście innego – stał się znany jako warunkowanie klasyczne Pawłowa.
Podobnie, gdy właściciel chomika naśladuje czynność strzelania z pistoletu i wydaje dźwięk „bang”, służy to jako sygnał dla chomika. Po okresie szkolenia, podczas którego właściciel kojarzy swoją postawę strzelania z pistoletu i dźwięk „bang” z zachowaniem chomika, sekwencja czynności właściciela staje się dla chomika bodźcem warunkowym. Powoduje to, że chomik wykonuje serię czynności naśladujących śmierć, jak widać na filmie.Zasada ta jest często stosowana podczas tresury zwierząt w ogrodach zoologicznych. Natychmiastowe nagradzanie zwierzęcia pokarmem po wykonaniu wyuczonej czynności tworzy bodziec warunkowy łączący zachowanie z nagrodą.
Powód pierwszy, dla którego chomiki udają martwe: uczenie się przez obserwację
Drugim wyjaśnieniem „udawania martwego” przez chomiki jest uczenie się przez obserwację. Odnosi się to do nabywania zachowania poprzez obserwowanie innych, którzy je wykonują. Podobnie jak nauka gry w koszykówkę poprzez obserwowanie innych graczy. Uczenie się przez obserwację jest istotną ścieżką nabywania zachowań. Rozważmy historię „goryli zdobywających banany”:Goryl przypadkowo odkrył, że może sięgnąć po banany, umieszczając drewnianą skrzynkę pod stopami. Było to obserwowane przez inne goryle, które następnie nauczyły się używać skrzynek, aby uzyskać dostęp do owoców. Sekwencja czynności „udawania martwego” przez chomika mogła zostać nabyta poprzez obserwację.
Być może właściciel chomika był zagorzałym fanem filmów o strzelaninach, więc gryzoń zapamiętał te ruchy wykonywane po oddaniu strzału. W rezultacie, pewnego dnia, gdy właściciel naśladował gest „lufy pistoletu” i wydał z siebie dźwięk „bang”, chomik instynktownie „udawał martwego”.
„Czyny mówią więcej niż słowa” — głęboki wpływ uczenia się przez obserwację na rozwój dziecka
Niezależnie od tego, czy chodzi o zwierzęta, czy ludzi, wiele zachowań jest nabywanych poprzez obserwację. Dlatego w wychowywaniu dzieci często podkreślamy, że „czyny mówią więcej niż słowa” i że „dobry przykład jest najlepszym nauczycielem”. Niezależnie od tego, czy chodzi o demonstrację, czy instrukcję, w obu przypadkach rodzice modelują zachowanie, a dzieci obserwują i uczą się.To, czy dzieci uczą się dobrze, czy źle, zależy w dużej mierze od jakości wzorców rodzicielskich. Jako wnikliwi obserwatorzy, dzieci analizują nasze działania i odnotowują ich konsekwencje. Mechanicznie naśladują nasze słowa i czyny, co stanowi podstawę ich postaw i rozwoju moralnego. Dzieci mogą nawet udoskonalać nasze zachowania, kreatywnie włączając je do nowych działań.
Jeśli jesteśmy niegrzeczni i nieuprzejmi, dzieci mogą stać się wulgarne; jeśli jesteśmy leniwi, bezcelowi i pozbawieni ambicji, dzieci mogą nie mieć ideałów i motywacji; jeśli jesteśmy złośliwi, krytyczni i pełni urazy, dzieci będą miały trudności z harmonijnym współżyciem z innymi, postrzegając świat przez pryzmat oskarżeń i podejrzeń.Jeśli wykazujemy uczciwość i odpowiedzialność, dzieci będą honorować swoje zobowiązania i przyjmować na siebie odpowiedzialność; jeśli jesteśmy szczerzy i pragmatyczni, dzieci będą się starać i dążyć do postępów; jeśli jesteśmy tolerancyjni i zdyscyplinowani, dzieci będą traktować innych z hojnością, jednocześnie przestrzegając wysokich standardów.