Bu başlık sizi şaşırtabilir: Burada bir hata mı var? Koroner kalp hastalığının psikolojik terapi ile ne ilgisi var? Hata yok. Koroner kalp hastalığı olan hastalar gerçekten psikolojik terapiye ihtiyaç duyarlar. Şu raporu düşünün: Son zamanlarda, Pekin'deki birkaç hastaneden tanınmış doktorlar, psikosomatik bozukluklar konusunda uzmanlaşmış bir danışma merkezi kurdular. Bu merkez, hastalara psikolojik ve davranışsal terapinin yanı sıra kişiselleştirilmiş biyomedikal tedavi sunacak. Neden böyle bir merkez kuruldu?Araştırmalar, insanlığın psikolojik stresin arttığı bir döneme girdiğini gösteriyor. Koroner kalp hastalığı, diyabet, peptik ülser ve nörodermatit gibi rahatsızlıklar artık psikosomatik bozukluklar olarak sınıflandırılıyor.
Psikosomatik bozukluk tam olarak nedir? Uzmanlar genel olarak, zihinsel gerginliğin otonom sinir sistemi ve iç organ fonksiyonlarında bir dizi değişikliği tetikleyebileceği konusunda hemfikirdir. Bu durum, komorbiditeye yatkın kişilerde (koroner kalp hastalığı hastaları gibi) meydana geldiğinde, bu değişiklikler kalıcı hale gelebilir ve semptomların (örneğin anjina pektoris, aritmi) eşlik ettiği patolojik değişikliklere (örneğin koroner arter spazmı) dönüşebilir. Bu durum psikosomatik bozukluğu oluşturur.Klinik olarak, dörtten fazla önemli yaşam gerilemesi yaşayan bireylerin, genel nüfusa kıyasla koroner kalp hastalığı (anjina pektoris, aritmi veya akut miyokard enfarktüsü) geliştirme olasılığının dört kat daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, öfke, zihinsel gerginlik ve duygusal dengesizlik, yüksek sistolik kan basıncı ile yakından bağlantılıdır ve duygusal dalgalanmaların ardından miyokard enfarktüsü meydana gelmesi, iyi bilinen bir gerçektir.
Yazar, bir keresinde sık sık prekordiyal ağrı (anjina pektoris) yaşayan 60 yaşındaki bir koroner kalp hastalığı hastasıyla karşılaşmıştır. Koroner kalp hastalığı için çok sayıda ilaç almasına rağmen, durumu hiçbir iyileşme göstermemiştir (koroner anjiyografi, önemli bir vasküler darlık olmadığını ortaya koymuştur).
Ayrıntılı sorgulama sonucunda, bu beyefendinin işinde her zaman son derece vicdanlı olduğu ortaya çıktı. Emekli olduktan sonra bir briç kulübüne katılmış ve liderlik rolünü üstlenmişti. Eski gayretini kulübün faaliyetlerine aktararak her gün kendini yoruyordu. Başarısızlıklarla karşılaştığında sinirleniyor ve öfkeleniyordu. Bu örüntüyü fark ederek, davranışsal ve psikolojik terapi uyguladım ve mükemmel sonuçlar elde ettim.Davranışsal ve psikolojik terapi, psikosomatik tedaviyi oluşturur.
Davranışsal ve psikolojik faktörler, fiziksel, kimyasal, biyolojik veya sosyo-psikolojik kaynaklı uyarıcılar tarafından tetiklenen, genel adaptasyon sendromu olarak adlandırılan spesifik olmayan bedensel tepkiyi ifade eder. Terfi, konut tahsisi, maaş ayarlamaları, boşanma, ölüm, taşınma, işsizlik veya hırsızlık gibi yaşam stresörleri genellikle yoğun duygusal dalgalanmalara neden olur.Modern yaşamın yoğun temposu ve mesleki baskılar, anjina pektoris, akut miyokard enfarktüsü veya aritmileri tetikleyebilir. Hayvan modelleri, duygusal ajitasyonun (öfke) miyokard iskemisine yol açtığını ve bunun koroner kan akışında belirgin azalma, vazokonstriksiyon ve elektrokardiyogramlarda iskemik değişiklikler ile kendini gösterdiğini göstermektedir.Gözlemler, koroner kalp hastalığı olan hastaların neredeyse yarısının strese maruz kaldıklarında, izotop ventrikülografi ile doğrulanan anormal kalp aktivitesi ve azalmış kalp debisi sergilediklerini göstermektedir. Ancak, stres faktörü ortadan kalktığında kalp fonksiyonu hızla normale döner. Benzer şekilde, stres faktörleri de miyokard enfarktüsünü tetikleyen önemli faktörlerdir.
1910 gibi erken bir tarihte, bilim adamları koroner kalp hastalığı hastalarının karakteristik agresif eğilimlerini, Tip A davranış olarak adlandırarak tanımlamış ve davranış kalıpları ile koroner kalp hastalığı arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk sistematik araştırmayı gerçekleştirmişlerdir. Sonuç olarak, Tip A davranış sergileyen bireylerin düşmanlık, sabırsızlık, sinirlilik eğilimi olduğu,Rekabetçidirler ve genellikle sonuçları sabırsızlıkla beklerler. Acil bir his yaşarlar ve genellikle ideal hedefe mümkün olan en kısa sürede ulaşmak için çaba gösterirler. Bu amaçla, kendilerini işe adarlar, hayatın diğer yönlerine çok az dikkat ederler ve saldırganlık gösterirler. Peki, A tipi davranış sergileyen bireyler neden koroner kalp hastalığına ve bunun komplikasyonlarına yatkındır? Bunun maddi temeli nedir?1960'lar ve 1970'lerde araştırmacılar, stres altında A tipi davranışa sahip bireylerin plazma toplam kolesterol, trigliserit, noradrenalin, adrenokortikotropik hormon ve testosteron düzeylerinde artış gösterdiğini ortaya koydu. Bu maddeler, koroner kalp hastalığının gelişimi ve ilerlemesi ile ilişkilidir.Ayrıca, araştırmacılar psikolojik tepkilerin sempatik sinir sisteminde hiperaktiviteyi ve katekolaminlerin salgılanmasının artmasını tetikleyebileceğini gözlemlemişlerdir. Bu değişiklikler, ateroskleroz, koroner kalp hastalığı ve anjina pektoris ataklarının ilerlemesinde önemli aracı faktörler olarak işlev görebilir. Sonuç olarak, geleneksel tedavi yaklaşımlarının yanı sıra, davranışsal (psikolojik) müdahaleler de koroner kalp hastalığı ve komplikasyonlarının tedavisine dahil edilmelidir.
Koroner kalp hastalığının psikolojik tedavisi temel olarak iki yönü kapsar:
Hastaların olumlu ve etkili bir temel tutum geliştirmelerine yardımcı olmak, yani çevre değişikliklerine uyum sağlayarak hastalıkla ilişkili komplikasyonları ve ölüm oranlarını azaltmak.
Danışmanlık (beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı, egzersiz programları, ilaç kullanımı vb. konularını kapsar), gevşeme eğitimi ve telkin terapisi yoluyla, koroner kalp hastalığı olan hastaların davranış kalıplarını değiştirmek ve böylece A tipi davranış sergileyenler arasında olumsuz olayların görülme sıklığını azaltmak amaçlanmaktadır.
(Yukarıdaki içerik, Family Doctor Online tarafından kullanılması için özel olarak yetkilendirilmiştir. İzinsiz çoğaltılması yasaktır.)