Rodzice często wspominają, że w wieku około trzech lat dzieci mogą wykazywać poważne zachowania destrukcyjne. Dotychczas grzeczne i posłuszne dzieci nagle stają się uparte, krnąbrne, drażliwe i skłonne do podejmowania ryzyka. Chociaż wielokrotnie analizowaliśmy tę kwestię, rodzice nadal bardzo się niepokoją, gdy dziecko wykazuje takie zachowania.Dzisiaj przyjrzę się destrukcyjnym zachowaniom z perspektywy rodziców.
Dla dzieci destrukcyjne zachowania służą trzem celom. Po pierwsze, niezmiennie przyciągają uwagę rodziców, pozwalając dziecku zapewnić sobie maksymalną uwagę – tendencja ta jest najbardziej widoczna w rodzinach, w których uwagi jest mało. Po drugie, takie zachowania znacząco zmieniają zarówno środowisko fizyczne, jak i psychiczne, umożliwiając dziecku dostrzeżenie swojej zdolności do wywierania wpływu na świat i czerpania z tego poczucia mocy.Po trzecie, takie działania wymagają namacalnego wysiłku, co pozwala dzieciom zaspokoić destrukcyjne popędy, wyładować gniew i doświadczyć ulgi.
Jak możemy wspierać nasze dzieci z perspektywy rodziców?
1. Dzieci często mówią: „Kiedy sprawiam kłopoty, mama i tata przychodzą mnie pocieszyć – to sprawia, że jestem szczęśliwe”.Świat jest dla dzieci nieznany. Każda minuta po otwarciu oczu niesie ze sobą niepewność. W chwilach niepokoju pragną one obecności rodziców – jest to podstawowa potrzeba bezpieczeństwa. Jednak rodzice często nie zwracają uwagi na swoje dzieci, zajęci własnymi sprawami, i nie uczą ich, jak szukać pomocy w razie potrzeby. Czasami, gdy dzieci postępują niezgodnie z życzeniami rodziców, rodzice pojawiają się natychmiast – często wtedy, gdy dziecko dopuściło się destrukcyjnego zachowania.
To uczy nas, że towarzysząc dzieciom, rodzice powinni brać pod uwagę ich perspektywę. Nawet gdy wychodzą, powinni jasno poinstruować je, co mają robić, jak wezwać ich w razie potrzeby i jak dbać o siebie podczas ich nieobecności. Dzięki temu dzieci nie będą uciekać się do destrukcyjnych zachowań, aby wezwać rodziców.
II. Dziecko mówi: „Chcę stać się silne; muszę sprawdzić, na co mnie stać”;
Dzieci nieustannie spotykają ludzi i rzeczy silniejsze od siebie. Będąc pod opieką, mogą czuć się stłumione. Odkrywając swoje możliwości, pragną stać się silniejsze, wierząc, że siła daje wolność. Ogromne poczucie mocy wynikające z destrukcyjnych czynów zaspokaja tę potrzebę. Kiedy odkryją swoją zdolność do niszczenia, starają się udowodnić, jak wielką moc posiadają.
W takich przypadkach rodzice powinni natychmiast interweniować, aby powstrzymać niewłaściwe destrukcyjne zachowanie. Należy przytulić dziecko i poprzez słowa i czyny pomóc mu zrozumieć, że istnieje wiele sposobów okazywania siły. Rodzice woleliby, aby dziecko wyrażało swoją siłę poprzez pracę i wysiłek, a nie poprzez niszczenie lub krzywdzenie innych.
III. Dziecko mówi: „Jestem wściekłe. Chcę zniszczyć wszystko, co widzę. Chcę sprawić, żebyś czuł się niekomfortowo”.
Dzieciom często brakuje słownictwa i umiejętności werbalnych, aby dokładnie wyrazić swoje emocje. Zamiast tego mają tendencję do wyrażania i wyładowywania emocji poprzez działania. W obliczu licznych ograniczeń i niepowodzeń w życiu codziennym i nauce gromadzą w sobie intensywną złość, którą uwalniają poprzez destrukcyjne zachowania.
Towarzysząc dzieciom, rodzice powinni skupić się na łagodzeniu ich stresu, zwracając uwagę na ich stan emocjonalny. Należy często wchodzić z nimi w interakcje, pytać o ich uczucia i zachęcać do wyrażania emocji bez osądzania – po prostu uznając, że wyrażanie emocji jest korzystne. Należy pomagać im w szybkim przetwarzaniu tych uczuć i kierować je ku odpowiednim sposobom wyładowania emocji, takim jak aktywność fizyczna. Takie podejście może skutecznie pomóc dzieciom w rozwiązaniu tego problemu.