Kabızlık, çocuklarda sık görülen bir durumdur ve önemli bağırsak tıkanıklığına ve ciddi rahatsızlığa neden olur. Günlük yaşamda kabızlık belirtilerini tanımak çok önemlidir. Aşağıda, çocuklarda kabızlığın tipik belirtilerini özetliyoruz.
Bebeklerde ve küçük çocuklarda kabızlık yaygın bir durumdur ve genel olarak iki türe ayrılır. Birincisi, yetersiz diyet lifi, yetersiz sıvı alımı, bağırsak hareketliliğinin zayıflamasına neden olan fiziksel aktivite eksikliği ve bazı kötü yaşam tarzı alışkanlıkları gibi faktörlerden kaynaklanan fonksiyonel kabızlıktır. Bu tür kabızlık, uygun bir tedavi ile giderilebilir.Diğer kategori ise doğuştan gelen bağırsak malformasyonlarının neden olduğu kabızlığı içerir. Bu tip kabızlık, genel beslenme düzenlemeleriyle tedavi edilemez ve cerrahi müdahale gerektirir.Bebeklerde görülen kabızlığın büyük çoğunluğu fonksiyonel kabızlıktır. Bebek çok az besin tüketirse, sindirimden sonra kalan madde miktarı minimum düzeyde olur ve bu da doğal olarak bağırsak hareketlerinin azalmasına neden olur. Sütün şeker içeriğinin yetersiz olması kuru dışkıya neden olabilir. Uzun süreli yetersiz beslenme, yetersiz beslenmeye yol açarak karın ve bağırsak kaslarını zayıflatabilir ve bu da dışkıyı dışarı atamayacak kadar zayıflatarak kalıcı kabızlığa neden olabilir.
Dışkı kıvamı, beslenme düzeniyle ilişkilidir. Protein içeriği yüksek, karbonhidrat (şeker ve nişasta) içeriği düşük beslenme düzeni, kuru ve seyrek dışkıya neden olur. Tersine, karbonhidrat açısından zengin beslenme düzeni, dışkı sıklığını artırır ve yumuşak, gevşek dışkıya neden olur. Hem yağ hem de karbonhidrat içeriği yüksek beslenme düzeni, iyi yağlanmış dışkıya neden olur.Lif içermeyen bazı rafine gıdalar, tüketildikten sonra kolayca kabızlığa neden olabilir. Bazı çocuklar düzenli rutinlere sahip değildir ve belirli zamanlarda dışkılama alışkanlığı geliştiremezler, bu da bağırsak hareketleri için şartlı refleksin oluşumunu engeller. Bu, bağırsak kaslarında gevşeklik ve zayıflığa yol açar ve kabızlığa neden olur. Ayrıca, yetersiz beslenme veya raşitizm gibi bazı durumlar bağırsak fonksiyonlarını bozarak karın kaslarında zayıflık veya felce neden olabilir ve bu da kabızlık olarak ortaya çıkabilir.
Bebekler ve küçük çocuklar genellikle günde 1-2 kez yumuşak kıvamda dışkı çıkarırlar. Diğer yönler normalken iki ila üç gün boyunca bağırsak hareketi olmazsa, bu hafif kabızlık belirtisi olabilir. Ancak, karın şişkinliği, ağrı veya kusma eşlik ediyorsa, bu durum sıradan kabızlık olarak değerlendirilmemeli ve acil tıbbi muayene yapılmalıdır.Yürümeye başlayan çocuklar için günlük bağırsak hareketleri normaldir. Bazı çocuklar iki ila üç günde bir dışkı yapabilir ve yumuşak, hacimli dışkı da normal kabul edilir. Kabızlık oluştuğunda dışkı kuru ve sert hale gelir. Bu kuru, sert dışkı anüsü tahriş ederek ağrı ve rahatsızlığa neden olur. Zamanla bu durum, çocuğun dışkılamadan korkmasına ve bağırsak hareketleri sırasında ıkınmaktan kaçınmasına yol açar.Bu da bağırsaklardaki dışkı maddesini daha da kurutarak kabızlığı şiddetlendirir. Bebeklerde kabızlığın birincil belirtisi, birkaç gün, hatta bir hafta ila bir aya kadar bağırsak hareketlerinin durduğu inatçı kabızlıktır. Karın davul gibi şişer ve kusma görülebilir. Çocuk yemek yiyebilse de, çoğu beslenme durumu kötüdür ve sıklıkla ödem ve anemi gelişir.Çocuk dışkılamaya başladığında, dışkı miktarı genellikle fazladır ve karın şişkinliği azalır, ancak durum tekrar eder. Ağır vakalarda, kabızlık yenidoğan döneminde ortaya çıkabilir ve doğumdan sonraki 2-3 gün içinde mekonyum atılmaz. Kusma ve karın şişkinliği görülür ve lavman mekonyumun atılmasını kolaylaştırabilir, ancak kabızlık ve şişkinlik 1-2 gün içinde tekrar ortaya çıkar. Bu durum için sıklıkla cerrahi müdahale gerekir.
Bebeklerde kabızlığın tedavisi
Kabızlık, küçük çocuklarda sıklıkla görülür ve ciddi rahatsızlığa neden olur. Aşağıda, bu durumu tedavi etmek için kullanılan yöntemleri inceleyeceğiz.
1. Müshil etkisi olan besinler: Kabızlığı olan anne sütüyle beslenen bebeklere portakal suyu, kırmızı hurma suyu veya lahana suyu gibi müshil etkisi olan besinler verin.Emzirmeden katı gıdalara geçiş yapan bebeklerde, tamamlayıcı gıdaların artırılmasıyla kabızlık hafifletilebilir. Yumurta, yağsız et, ciğer ve balık gibi besin açısından zengin seçeneklerin yanı sıra, ıspanak, Çin lahanası, kereviz, muz ve armut gibi lif açısından zengin sebzeler, meyveler ve yulaf lapası da beslenmeye dahil edilmelidir.
2: Bal. Halk ilaçlarında bağırsak rahatlaması için bal da kullanılır. Balın etkili olabilmesi için soğuk suda eritilmesi gerekir; ılık su etkili değildir. Ancak uzmanlar, bebeklere ve küçük çocuklara balın çok erken verilmesine karşı uyarıda bulunurlar. Bunun nedeni, ebeveynlerin genellikle çocuklarının alerjik bir yapıya sahip olup olmadığını veya belirli maddelere (deniz ürünleri veya polen gibi) karşı hassasiyetleri olup olmadığını küçük yaşta belirleyememeleridir.Bal polen içerir. Bir çocuk alerjik bir yapıya sahipse, bal tüketimi alerjik reaksiyonları tetikleyebilir ve bu da alerjik dermatit veya alerjik astım gibi durumlara yol açabilir. Bu nedenle, balı vermeden önce çocuğun büyümesi ve polene alerjisi olmadığı kesinleşene kadar beklemek tavsiye edilir.
Üç: Tam tahıllar ve baklagiller. Kabızlık sorunu yaşayan daha büyük çocuklara tam tahıllı un, yumru kökler, mısır ve arpa gibi tam tahıllar ve baklagiller ekleyin. Yağlı yiyecekler ve soğuk kaynamış su da kabızlığı önlemeye ve tedavi etmeye yardımcı olur.4-5 aylık ve üzeri bebekler için, tamamlayıcı gıdalar kademeli olarak verilmeye başlanabilir. Ispanak, lahana, yeşil yapraklı sebzeler veya çoban çantası ince ince doğrayın, ardından pirinç lapasına ekleyip kaynatarak lezzetli sebze lapası hazırlayın. Bu gıdalar, bağırsak kaslarının tonusunu geri kazanmaya yardımcı olan ve bağırsak hareketlerini önemli ölçüde kolaylaştıran B vitaminleri açısından zengindir.