Doğal doğum genellikle hem anne hem de bebek için faydalı kabul edilir. Ancak uzun zamandır doğum sırasında yaşanan ağrının en şiddetli ağrılar arasında olduğu söylenmektedir. Bu acı birçok hamile kadını caydırabilir, ancak yine de çok sayıda cesur kadın doğal doğum yapmayı istemektedir.Bu övgüye değer bir tutum olsa da, doğal doğum kararı vermeden önce doğumu etkileyen faktörleri anlamak çok önemlidir. Vajinal doğumun "3P'sini" inceleyelim!
Vajinal doğumun "3P'si" nedir?
Vajinal doğum üç temel faktöre bağlıdır: rahim kasılmalarının gücü (güç), fetüsün boyutu (yolcu) ve doğum kanalındaki boşluk (geçiş).Rahim kasılmaları yeterince güçlü ve doğum kanalı bebeği alabilecek kadar geniş olduğunda, yani pelvik boşluk ve fetüsün boyutu simetrik olduğunda, kasılmalar bebeği doğum kanalından etkili bir şekilde itebilir. Büyük bir fetüs veya dar bir pelvis gibi bu üç faktörün uygun şekilde uyum sağlamaması, zor bir doğuma veya doğum kanalında yırtılmalara neden olabilir.
Rahim Kasılmalarının Gücü (Güç)
Fetüsün dışarı çıkmasında önemli bir faktör, annenin rahim kasılmalarının "aktif doğum" aşamasına ulaşmasıdır. Bu, kasılmaların düzenli olması, her 2-3 dakikada bir gerçekleşmesi ve her birinin 1-2 dakika sürmesi anlamına gelir.＿
Rahim kasılmalarının gücü, doğum sırasında ana güçtür ve tüm doğum süreci boyunca devam eder.Rahim kasılmalarının başlaması, sorunsuz bir doğumun garantisi değildir. Kasılmaların normal ve etkili olup olmadığını değerlendirmek için ritimleri, süreleri ve aralıkları, yoğunlukları ve fetüsün baş kısmının aşağı inip inmediği değerlendirilmelidir. Kasılmaların ritmikliği: Bu, aktif doğumun önemli bir göstergesidir, yani kasılmalar düzenli ve istemsiz olmalıdır. Alt karın bölgesinde hissedilen ağrı genellikle "doğum ağrıları" olarak adlandırılır.
Her kasılma zayıf bir şekilde başlar, zamanla yoğunlaşır, bir süre en yüksek yoğunluğunu korur, ardından tamamen kesilene kadar yavaş yavaş azalır. Bu son aşama "aralık" veya kasılmalar arasındaki aralık olarak adlandırılır. Bu aralık sırasında rahim kasları gevşer, ağrı azalır ve hareketlilik normale döner. Bu "doğum ağrıları" modeli, tüm doğum süreci sona erene kadar döngüsel olarak tekrarlanır.
Düzenli kasılmalar 4-5 dakikalık aralıklarla gerçekleşmeli ve yaklaşık 30 saniye sürmelidir. Doğum ilerledikçe, aralıklar giderek kısalırken kasılmaların süresi uzar. Rahim ağzı tamamen açıldığında, kasılmalar 1-2 dakikalık aralıklarla gerçekleşebilir ve 60 saniyeye kadar sürebilir.
Rahim kasılmalarının şiddeti doğum boyunca giderek artar ve kasılmalar arasındaki aralıklar giderek uzar. Sadece bu tür ritmik, aralıklı ve güçlü kasılmalar, sorunsuz bir doğum ve fetüsün güvenliğini sağlayabilir.
Yukarıda belirtilen rahim kasılmalarının bu düzeninden sapmasına neden olan herhangi bir durum, doğumun zorlaşması riskini artırır.
Doğum Kanalının (Geçişin) Boyutu
Doğum kanalı genel olarak fetüsün geçtiği pelvisin girişi, orta pelvis ve pelvisin çıkışını ifade eder. Genellikle pelvis olarak adlandırılan bu geçiş, kemikli ve yumuşak doğum kanallarına ayrılır. "Pelvis" genellikle kemikli doğum kanalını ifade eder. Pelvisin boyutu ve şekli doğum süreciyle yakından ilgilidir.
Pelvis ayrıca üç düzleme ayrılır: giriş, orta pelvis düzlemi ve çıkış düzlemi (çıkışın kendisi iki ayrı sagital düzleme ayrılır). Her düzlem ayrıca uzunlamasına ve enine veya ön ve arka çaplarla karakterize edilir.
Pelvis Girişi: Yeterince geniş bir pelvis girişi, fetüsün başının gerçek pelvise düzgün bir şekilde inmesini kolaylaştırır ve bu, doğal doğumun ilk kritik aşamasını temsil eder.
Orta Pelvis: Bu bölgedeki "inter-ischial mesafe" doğum sırasında çok önemli bir ölçüdür. Uzmanlar şunu belirtmektedir: "Klinik olarak, birçok doğum durması vakası tam da bu noktada meydana gelir."
Pelvik Çıkış: Pelvik çıkış da fetüsün geçişine izin verirse, bebek başarıyla doğabilir.
Çoğu engellenmiş doğumun temel nedeni anormal pelvik ölçüler değil, büyük veya makrozomik fetüs, anormal fetal baş pozisyonu veya anormal fetal prezentasyondur. Bu durumlar, normal bir pelvisi "anormal ve dar" hale getirerek zor veya engellenmiş doğuma yol açar.
Fetal boyut (yolcu)
Fetal boyut, doğumun kolaylığını belirleyen temel faktörlerden biridir.Doğum yaklaşırken, fetal baş pelvise iner. Doğum kanalından geçişi kolaylaştırmak için, fetüs bir dizi pasif adaptif rotasyon geçirerek optimal pozisyonu alır. Fetusun en büyük kısmı olan fetal baş, geçiş sırasında kraniyal sütürlerin hafifçe üst üste binmesine neden olabilir. Bu deformasyon kraniyal hacmi azaltarak doğumu kolaylaştırır.
Doğum sırasında, fetüs aşırı büyükse (4000 gramı aşıyorsa) ve bu da büyük bir sefalik çapa neden oluyorsa, pelvik ölçümler normal olsa bile, sefalopelvik orantısızlık nedeniyle göreceli pelvik daralma meydana gelebilir ve bu da distosiye yol açabilir. Tersine, ortalama ağırlıktaki bir fetüste bile, anormal sefalik pozisyon benzer şekilde distosiye neden olabilir.
Klinik olarak, doğumun yakın olduğu dönemde veya doğum sırasında fetüsün başının pelvise inemediği ve yüzen pozisyonda kaldığı sıklıkla gözlenir. Bu tür vakalarda sefalopelvik orantısızlık ve bunun sonucunda ortaya çıkan doğum zorlukları konusunda dikkatli olunmalıdır.
Ayrıca, hidrosefali veya yapışık ikizler gibi fetal anomaliler, genişlemiş fetal baş veya vücudun doğum kanalından geçememesi nedeniyle distosiyaya neden olabilir.
Nazik hatırlatma:
Gerçekte, rahim kasılma gücü (güç), doğum kanalı boyutu (geçiş) ve fetüs boyutu (yolcu) gibi "üç P"nin ötesinde, anne adayının psikolojik durumu doğal doğumu önemli ölçüde etkiler.Doğum sırasında anneler rahat kalmaya çalışmalıdır. Aşırı endişe veya gerginlik, kalp atış hızının artması, hızlı nefes alma ve yetersiz gaz değişimi gibi fizyolojik değişiklikleri tetikleyebilir. Bu durum, rahim hipoksisine, zayıf kasılmalara, uzun süren doğuma ve annenin aşırı fiziksel yorgunluğuna yol açabilir. Aynı zamanda, endokrin değişikliklere, yüksek tansiyona, fetal iskemi ve hipoksiye, fetal kalp atış hızının düşmesine ve fetal distrese neden olabilir.Birçok anne doğal doğum yapmayı arzu etse de, vajinal doğumun uygunluğu konusunda tıbbi tavsiyelere uymak tavsiye edilir.