Poród naturalny jest ogólnie uważany za korzystny zarówno dla matki, jak i dziecka. Jednak od dawna mówi się, że ból odczuwany podczas porodu należy do najsilniejszych. Chociaż ta agonia może zniechęcać wiele przyszłych matek, wiele odważnych kobiet nadal pragnie rodzić naturalnie.Chociaż jest to godne pochwały, przed podjęciem decyzji o naturalnym porodzie należy zrozumieć czynniki wpływające na poród. Przyjrzyjmy się „3P” porodu naturalnego!
Czym są „3P” porodu naturalnego?
Poród naturalny zależy od trzech kluczowych czynników: siły skurczów macicy (power), wielkości płodu (passenger) oraz przestrzeni w kanale rodnym (passage).Kiedy skurcze macicy są wystarczająco silne, a kanał rodny wystarczająco przestronny, aby pomieścić dziecko – co oznacza, że miednica i wielkość płodu są symetryczne – skurcze mogą skutecznie przepchnąć dziecko przez kanał rodny. Jeśli te trzy czynniki nie są odpowiednio dopasowane, na przykład w przypadku dużego płodu lub wąskiej miednicy, może to prowadzić do trudnego porodu lub spowodować pęknięcia w kanale rodnym.
Siła skurczów macicy (moc)
Kluczowym czynnikiem w wydaleniu płodu jest osiągnięcie przez skurcze macicy matki „aktywnej fazy porodu”. Oznacza to, że skurcze muszą być regularne, występować co 2–3 minuty i trwać 1–2 minuty.＿
Siła skurczów macicy jest główną siłą podczas porodu, utrzymującą się przez cały proces porodu.Początek skurczów macicy nie gwarantuje porodu bez komplikacji. Adekwatność i skuteczność skurczów należy ocenić na podstawie ich rytmu, czasu trwania, odstępów między nimi, intensywności oraz opadania części płodowej.
Rytmiczność skurczów: Jest to kluczowy wskaźnik aktywnego porodu, oznaczający, że skurcze powinny być regularne i spontaniczne, a nie wywoływane sztucznie. Ból odczuwany w dolnej części brzucha jest powszechnie nazywany „skurczami porodowymi”.
Każdy skurcz zaczyna się słabo, z czasem nasila się, utrzymuje maksymalną intensywność przez pewien czas, a następnie stopniowo słabnie, aż całkowicie ustępuje. Ta ostatnia faza nazywana jest „przerwą” lub odstępem między skurczami. Podczas tej przerwy mięśnie macicy rozluźniają się, ból ustępuje, a ruchomość wraca do normy. Ten wzorzec „skurczów porodowych” powtarza się cyklicznie, aż do zakończenia całego procesu porodu.
Regularne skurcze powinny występować w odstępach 4–5 minut i trwać około 30 sekund. W miarę postępu porodu przerwy stopniowo się skracają, a czas trwania skurczów wydłuża się. W momencie pełnego rozwarcia szyjki macicy skurcze mogą trwać do 60 sekund i występować w odstępach 1–2 minut.
Intensywność skurczów macicy stopniowo wzrasta w trakcie porodu, a przerwy między skurczami stają się coraz dłuższe. Tylko takie rytmiczne, przerywane i silne skurcze mogą zapewnić płynny poród i bezpieczeństwo płodu.
Każde zjawisko powodujące odchylenie od powyższego schematu skurczów macicy wiąże się z wysokim ryzykiem porodu utrudnionego.
Rozmiar kanału rodnego (przejścia)
Kanał rodny ogólnie odnosi się do wejścia do miednicy, środkowej części miednicy i wyjścia z miednicy, przez które przechodzi płód. Przejście to, powszechnie nazywane miednicą, dzieli się na kanał rodny kostny i miękki. Termin „miednica” zazwyczaj odnosi się do kanału rodnego kostnego. Rozmiar i kształt miednicy są ściśle związane z procesem porodu.
Miednica jest dalej podzielona na trzy płaszczyzny: wejście, środkową płaszczyznę miednicy i płaszczyznę wyjścia (wyjście samo w sobie jest podzielone na dwie odrębne płaszczyzny strzałkowe). Każda płaszczyzna jest dalej charakteryzowana przez średnice podłużne i poprzeczne lub przednie i tylne.
Wejście do miednicy: wystarczająco szerokie wejście do miednicy ułatwia płynne opadanie głowy płodu do prawdziwej miednicy, co stanowi pierwszy krytyczny etap naturalnego porodu.
Środkowa część miednicy: „Odległość między kościami kulszowymi” w tym obszarze jest kluczowym pomiarem podczas porodu. Eksperci zauważają: „Klinicznie wiele przypadków zatrzymania porodu występuje właśnie w tym momencie”.
Wyjście miednicy: Jeśli wyjście miednicy również pozwala na przejście płodu, dziecko może zostać pomyślnie urodzone.
Głównymi czynnikami powodującymi trudny poród rzadko są nieprawidłowe wymiary miednicy, a raczej duże lub makrosomiczne płody, nieprawidłowe ułożenie głowy płodu lub nieprawidłowe ułożenie płodu. Warunki te sprawiają, że miednica, która w innym przypadku byłaby normalna, staje się „nieprawidłowa i zwężona”, co prowadzi do trudnego lub utrudnionego porodu.
Wielkość płodu (pasażer)
Wielkość płodu jest kluczowym czynnikiem determinującym trudność porodu.W miarę zbliżania się porodu głowa płodu opada do miednicy. Aby ułatwić przejście przez kanał rodny, płód przechodzi serię biernych rotacji adaptacyjnych, aby przyjąć optymalną pozycję. Głowa płodu, będąca największą częścią płodu, może ulegać niewielkiemu nakładaniu się szwów czaszkowych podczas przejścia. To odkształcenie zmniejsza objętość czaszki, ułatwiając poród.
Podczas porodu, jeśli płód jest zbyt duży (przekracza 4000 gramów), co powoduje dużą średnicę głowy, może dojść do względnego zwężenia miednicy z powodu dysproporcji między głową a miednicą, co prowadzi do dystocji, nawet jeśli pomiary miednicy są prawidłowe. I odwrotnie, nawet w przypadku płodu o średniej wadze, nieprawidłowe ułożenie głowy może podobnie powodować dystocję.
W praktyce klinicznej często obserwuje się, że pod koniec ciąży lub podczas porodu głowa płodu nie schodzi do miednicy, pozostając w pozycji pływającej. W takich przypadkach należy zachować czujność w związku z dysproporcją między głową a miednicą i wynikającymi z tego trudnościami przy porodzie.
Ponadto nieprawidłowości płodu, takie jak wodogłowie lub bliźnięta syjamskie, mogą powodować dystocję z powodu powiększonej głowy lub ciała płodu, które nie są w stanie przejść przez kanał rodny.
Przypomnienie:
W rzeczywistości, poza „trzema P” – siłą skurczów macicy (power), rozmiarem kanału rodnego (passage) i rozmiarem płodu (passenger) – na naturalny poród znaczący wpływ ma stan psychiczny przyszłej matki.Podczas porodu matki powinny starać się zachować spokój. Nadmierny niepokój lub napięcie mogą wywołać zmiany fizjologiczne, w tym przyspieszenie akcji serca, przyspieszony oddech i nieodpowiednią wymianę gazową. Może to prowadzić do niedotlenienia macicy, słabych skurczów, przedłużonego porodu i nadmiernego wyczerpania fizycznego matki. Jednocześnie może to powodować zmiany endokrynologiczne, podwyższone ciśnienie krwi, niedokrwienie i niedotlenienie płodu, zmniejszenie częstości akcji serca płodu i zagrożenie życia płodu.Chociaż wiele matek pragnie rodzić naturalnie, zaleca się stosowanie się do zaleceń lekarskich dotyczących możliwości porodu drogami natury.